Geen formele verantwoordingsplicht

Inleiding
Brandweer Zaanstreek-Waterland onderdeel van Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland (VrZW) heeft een
adviesaanvraag externe veiligheid ontvangen voor een bestemmingsplanvrijstelling voor het plaatsen van
noodlokalen voor een basisschool. Het gaat om 6 lokalen waar circa 85 leerlingen en leerkrachten gebruik
van zullen maken, voor een periode van 3 jaar.
De school bevindt zich in het invloedsgebied van een Rijksweg, waarover gevaarlijke stoffen worden vervoerd, en twee hogedruk aardgastransportleidingen. Verder bevindt zich ten westen van de beoogde locatie
een Bevi-bedrijf met opslag van gevaarlijke stoffen. De geplande noodlokalen bevinden zich binnen het invloedsgebied van alle 3 de risicobronnen.

Vraagstelling
In het Bevb artikel 12.1 staat:
Bij de vaststelling van een bestemmingsplan, op grond waarvan de aanleg van een buisleiding of de aanleg, bouw of vestiging van een kwetsbaar of een beperkt kwetsbaar object wordt toegelaten, wordt tevens het groepsrisico in het invloedsgebied van de buisleiding verantwoord.
De adviesaanvraag heeft betrekking op een bouwplan en niet op een bestemmingsplan. Op basis van artikel
12.1 van het Bevb geldt voor de buisleiding daarom geen verantwoordingsplicht van het groepsrisico door
het bevoegd gezag.
Daarnaast staat er in de nota van toelichting: Verantwoording geldt ook voor bouwplannen in de omgeving van de buisleiding die bijdragen aan de ontwikkeling van het groepsrisico.
In deze situatie neemt het groepsrisico met de ontwikkeling van de noodlokalen niet aantoonbaar toe. En er is voor de hogedruk aardgastransportleidingen geen PR-contour 10-6/jaar aanwezig.

Hoe gaat VrZW hiermee om?

Knelpunten tijdens het project
De geplande noodlokalen bevinden zich geheel respectievelijk deels binnen de invloedsgebieden van de
twee hogedruk aardgastransportleidingen. Het scenario voor een aardgastransportleiding is een fakkelbrand.
Volgens de Handreiking Buisleidingincidenten kunnen er hierbij secundaire branden ontstaan tot op
80 meter respectievelijk 25 meter. Mogelijk dat de noodlokalen (deels) worden afgeschermd door bestaande
gebouwen, waaronder ook de huidige school. Maar er bestaat een kans dat de brand vervolgens overslaat
naar de noodlokalen. Bij dit scenario is vluchten, dus evacueren, de manier om zichzelf in veiligheid te brengen.

Het incident met bovengenoemd scenario wordt in de regel veelal veroorzaakt door ‘grondroerders’. Dit is de
benaming voor bedrijven die graafwerkzaamheden verrichten. Hiervoor geldt dat bedrijven die graafwerkzaamheden verrichten eerst informatie over de ligging van kabels en leidingen moeten opvragen(1) en verder zorgvuldig werken bij het graven. Indien graafwerkzaamheden nabij de gasleidingen en in de buurt van de school moeten plaatsvinden kan als effectbeperkende maatregel worden gesteld dat dit werk tijdens een schoolvakantie wordt uitgevoerd.

Aanpak/oplossingsrichtingen
Het scenario van een hogedruk aardgastransportleiding blijft in het advies buiten beschouwing omdat de
wetgeving stelt dat hiervoor geen verantwoordingsplicht van het groepsrisico geldt. Desondanks brengt
VrZW deze risico’s wel onder de aandacht zodat het bevoegd gezag de veiligheidssituatie volledig in beeld
heeft en wellicht via andere wegen aanvullende veiligheidsmaatregelen kan treffen. VrZW adviseert het bevoegd gezag om de mogelijkheden hiervoor te onderzoeken en uit te voeren.

Documenten
Handreiking Buisleidingincidenten, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en Nederlands
Instituut voor de fysieke veiligheid/Nibra, december 2006
1 Verplicht op grond van de Wet informatie-uitwisseling ondergrondse netten (Wion)

Contact
Mandy Fan, Brandweer Zaanstreek-Waterland onderdeel van Veiligheidsregio Zaanstreek-Waterland.
risicobeheersing@vrzw.nl of m.fan@vrzw.nl (mailto: m.fan@vrzw.nl)
Telefoon: 075-6811811 of 075-6811825